We wrześniu ubiegłego roku Najwyższa Izba Kontroli przystąpiła do kontroli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania, zakończonej w lutym 2026 roku. Zakres tej kontroli obejmował wydawanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów oraz nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego.
Kontrola zakończyła się wynikiem pozytywnym i następującą oceną naszej działalności:
„W latach 2021-2025 działalność Inspektoratu w zakresie prowadzenia postępowań w przedmiocie wydawania pozwoleń na użytkowanie była co do zasady prawidłowa. Inspektor prawidłowo też wywiązywał się z obowiązków dotyczących nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa, dotyczących m.in. przebiegu budowy i użytkowania obiektów budowlanych.
Rzetelnie prowadzono ewidencję rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych. Wydawano decyzje o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie kompletnych albo uzupełnionych przez inwestorów wniosków, w stosunku do obiektów zgodnych z warunkami określonymi w decyzjach o pozwoleniu na budowę oraz w projektach budowlanych. Weryfikowano realizację przez inwestorów robót budowlanych, w przypadkach w których od ich wykonania uprzednio uzależniono wydane pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego. Pracownicy Inspektoratu posiadający wymagane uprawnienia, terminowo, na podstawie ważnych upoważnień, przeprowadzali obowiązkowe kontrole budowy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. O kontrolach zawiadamiano inwestorów a po ich zakończeniu sporządzano rzetelne protokoły. NIK nie stwierdziła przewlekłego rozpatrywania wniosków o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W zbadanych próbach wystąpiły natomiast przypadki nie w pełni rzetelnego prowadzenia akt spraw dotyczących wydania ww. pozwoleń, w sposób częściowo tylko odzwierciedlający przebieg ich załatwiania, naruszający zasadę pisemności oraz utrudniający weryfikację podejmowanych przez PINB działań. Stwierdzono również jednostkową sytuację niezachowania w aktach sprawy potwierdzeń odbioru dokonanych przyłączy, tj. dokumentów niepodlegających zwrotowi inwestorowi. Dwie nieprawidłowości o charakterze formalnym, dotyczące prowadzenia metryk spraw oraz rejestrowania protokołów kontroli obowiązkowych, nie miały wpływu na istotę kontrolowanej działalności Inspektoratu.
W PINB wykonywano zadania wynikające z art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności poprzez prowadzenie kontroli planowych i doraźnych, oględzin obiektów i robót budowlanych, analizę dokumentacji projektowej oraz podejmowanie czynności kontrolnych w toku prowadzonych postępowań administracyjnych. Prowadzono kontrole w oparciu o corocznie sporządzane programy działania, uwzględniające zarówno zidentyfikowane samodzielnie przez organ zagadnienia problemowe, jak i wynikające ze zgłoszeń wpływających do Inspektoratu, w tym dotyczących budownictwa mieszkaniowego i komercyjnego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podejmowano działania zmierzające do ich usunięcia, wydawano stosowne postanowienia i decyzje administracyjne oraz monitorowano realizację nałożonych obowiązków. W PINB zapewniono również funkcjonowanie mechanizmów sprawozdawczości, prowadzenie analiz ruchu budowlanego na terenie Poznania oraz okresowych analiz ryzyka w ramach systemu zarządzania jakością. Rozpatrywano skargi dotyczące działalności Inspektoratu, przy czym w jednym przypadku nie poinformowano wnoszącego skargę o przedłużającym się terminie jej załatwienia. Prowadzona ewidencja skarg nie zawierała numeru sprawy oraz opisu przedmiotu skargi, co nie sprzyjało optymalizacji kontroli przebiegu i terminów ich załatwiania.
Objęte kontrolą postępowania były prowadzone w warunkach znacznego obciążenia PINB zadaniami oraz ograniczonych zasobów kadrowych i finansowych, a Inspektor podejmował działania w celu poprawy tej sytuacji.”
mgr Anna Zakrzyńska
Kierownik Oddziału Inspekcji i Kontroli PINB
mgr inż. Paweł Łukaszewski
Powiatowy Inspektor Nadzoru
Budowlanego dla Miasta Poznania