Pierwszego stycznia 2026 roku w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania zacznie funkcjonować Referat Nadzoru Krajobrazowego. To pierwsza, nie tylko w Województwie Wielkopolskim ale także w Polsce, komórka organizacyjna nadzoru budowlanego, która swe działania skoncentruje na walce m.in. z reklamową samowolą.
Walka z chaosem przestrzennym jest jednym z najważniejszych zadań jakie postawiły przed sobą władze samorządowe miasta Poznania. Zabieganie o ład przestrzenny przejawia się nie tylko okazywaniem szacunku do przyrody, historycznych układów i form urbanistyczno-architektonicznych, ale także kształtowaniem przestrzeni w taki sposób, aby stanowiła harmonijną, przyjazną ludziom, całość. Kluczowe (prawne) instrumenty do kształtowania przestrzeni posiadają samorządy gmin. Tymi najważniejszymi są oczywiście miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. W Poznaniu obowiązują również inne akty prawa miejscowego, na przykład uchwała krajobrazowa.
Rodzi się zatem pytanie – w jaki sposób jednostka administracji rządowej, jaką jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania, wspiera, a może jeszcze skuteczniej wspierać działania Prezydenta Miasta Poznania w walce z chaosem przestrzennym. Nie ulega wątpliwości, że w tym zakresie kluczem do sukcesu jest bezwzględne egzekwowane przemyślanych, zapisanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, zasad polityki przestrzennej Miasta.
Od 19 lat pracownicy kierowanego przeze mnie Inspektoratu podejmują działania, które przyczyniają się do harmonijnego kształtowania przestrzeni miejskiej. I wcale nie chodzi tu jedynie o obowiązkowe kontrole zgodności zakończonych inwestycji z projektami budowlanymi, zatwierdzonymi w pozwoleniach na budowę. Działania te polegają również na regularnych kontrolach legalności reklamowych nośników i usuwaniu tych, które wykonano samowolnie. O tym jak negatywnie wpływają one na krajobraz nie trzeba nikogo przekonywać. Wszechobecne, wolnostojące tablice i urządzenia reklamowe oraz tandetne płachty zawieszane na budynkach i ogrodzeniach zaburzają krajobraz, a bywa, że zasłaniają zabytkowe obiekty. Sprawdzanie legalności reklam nie będzie jedynym obszarem aktywności Referatu Nadzoru Krajobrazowego. Zadaniem nowej komórki organizacyjnej Inspektoratu będzie również sprawdzanie legalności i stanu technicznego obiektów tymczasowych, obiektów małej architektury i ogrodzeń. W przypadku braku możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanego obiektu lub urządzenia, tak jak dotychczas, będą one usuwane z przestrzeni miejskiej, a w przypadku złego stanu technicznego ich właściciele będą wzywani do usunięcia zagrożenia.
W Referacie Nadzoru Krajobrazowego (na starcie) zatrudnionych będzie 2 pełnoetatowych pracowników. Tę obsadę, dopóki nie zdobędziemy środków na kolejne etaty, postaramy się wzmocnić stażystami z Wydziału Architektury Politechniki Poznańskiej. Dodam, że utworzenie Referatu nie byłoby możliwe bez wsparcia finansowego samorządu Miasta Poznania, który od 2026 roku zagwarantował środki na zorganizowanie stanowiska pracy i wynagrodzenie jednego, pełnoetatowego pracownika. Kierownikiem Referatu będzie dotychczasowa Koordynator do Spraw Legalności Reklam w Oddziale Orzecznictwa Administracyjnego PINB, pani mgr inż. arch. Paula Bekas.
Paweł Łukaszewski
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania
Poznań, 27 listopada 2025 roku